آخرین نوشته ها
آمار بازدید
[۱]

نویسنده را بر روی جلد کتاب «ختام الغُرر» - که این گفتار بر اساس آن سامان گرفته – چنین شناسانده‌اند:
«العلّامة الفقیه الأصولي الرّجاليّ المتکلّم الهیويّ الریاضيّ آیة الله الحاج السیّد محمدعلی الحسینيّ الأبطحيّ الإصفهانيّ، المتوفّی ۱۳۷۰ بمشهد الرّضا علیه السلام».
(نویسنده تولد خود را ماه صفر سال ۱۲۹۴ ثبت کرده است).
در صفحۀ شناسنامه این جمله افزوده شده است:
«طبع علی نفقة نجله حجة الإسلام الحاج السید محمد الأبطحيّ دامت برکاته».
نویسنده در خطبۀ کتاب در معرفی خود می‌نویسد:
«ابن محمد مهدی الحسینی محمد علی الحسینی الاصفهانی»
این کتاب تاریخ چاپ ندارد، ولی تاریخ چاپ حدود چهل سال پیش حدس زده می‌شود.
وی در مقدمۀ کتاب ختام الغرر که فهرست کتاب را آورده، پس از بیان ده باب آن می‌نویسد:
«و أمّا الخاتمة ففیها شطران من الکلام: أحدهما في طرق إجازاتي إلی مشایخ الکرام، و الثاني في تفصیل أحوال راقم الأرقام»
ولی در نسخه چاپ عکسی که منتشر شده، این خاتمه را نیاورده‌اند. امیدوارم نشر این یادداشت پژوهشگری را بر انگیزد تا اولاً شرح حال مبسوطی از این عالم بزرگ تهیه کنند، ثانیاً این خاتمه را بر اساس نسخه اصل منتشر کنند.
بعلاوه در این یادداشت که روی جلد آمده، دانش‌هایی را به ایشان نسبت داده‌اند که آثاری در این موضوع، در فهرست خودنوشت او نیست. لذا این مطلب نیز جای پژوهش دارد.
نکتۀ دیگر اینکه ایشان پس از بیان ده باب کتاب خود می‌نویسد:
هذا، و قد حال بینی و بین إتمام مقاصد هذا الکتاب و أبوابه عهد عاهدت الله تعالی سنة الثلاثین بعد الثلاثمائة صرف بقیّة العمر في تکمیل الفقه بشرح شرایع الاسلام و التعرّض لجلّ کلمات صاحب الجواهر و غیره من الأساطین الأعلام و أساتیدي العظام.
و قد انتهی التصنیف فیه فی هذه الأیّام إلی أواخر کتاب الصلوة. و أرجو الله الإتمام لبقیّة کتب الفقه قبل أن یدرکنی الموت.
و لمّا کان أکثر أوقاتي مستغرقة فی الفقه لم یبرز منّي في هذه المدّة شیء یتعلّق بهذا الکتاب بضمّ ... فی خلال ایّام التعطیل رسائل عدیدة بالعربیّة و الفارسیّة المعقول لا سیّما فی الإلهیّات بالمعنی الأخصّ».
جالب اینکه همین شرح شرایع را در سلسسلۀ تألیفات خود نام نبرده است.
باری، آنچه از کتاب چاپ شده، ۲۸۹ صفحه است.

[۲]

نویسنده تاریخ آغاز تألیف کتاب را ۱۵ شوال سال ۱۳۲۲ می‌داند:
«فاجتمع إلی الآن و هي اللیلة الجمعة خامس عشرة شهر شوّال المکرام من سنة اثنین و عشرین بعد الألف و ثلاثمائة من هجرة سیّد الأنام، ما یزید من اثني عشر ألف بیت، سوی ما ألحقت بها من حواشی الأرقام».
اما در باب اول کتاب (ص ۳۲ و ۳۳) که به اولیات اختصاص دارد، اشاره ای به محدث نوری دارد که نشان می‌دهد این سطور در زمان حیات محدث نوری (قبل از سال ۱۳۲۰ ق.) نوشته شده است. این مطلب باید در فرصتی گسترده حلّ شود.
نقل این نکته خالی از فائده نیست، که از سویی بیان نکته ای لطیف در بارۀ غیبت حضرت بقیة الله است و از سوی دیگر نوعی مستدرک بر یادداشت‌های پیشین در بارۀ محدث نوری نیز هست. لذا عینا (متن و هامش) نقل می‌شود. در کتاب ختام الغرر می‌نویسد:
«اعلم أنّ للإجماع إطلاقات کثیرة تبلغ إلی ثلاثمائة و خمسة آلاف، بل أزید منها. و قد أشرنا إلی مواقع هذه الإطلاقات فی ما کتبناه في مسئلة الإجماع المنقول. فمن جملتها أن یسمع الفقیه الحکم من الامام علیه السلام بلاواسطة أو بواسطة بعض سفراء أو رجال الغیب في زمان الغیبة الکبری، و کان تکلیفه الإظهار من غیر استناده إلی الإمام لمنعه عن ذلک، فیعتبر عن دلیل الحکم بالإجماع لتحقّق المناط فیه.
و قد أشرنا هناک أیضاً بأنّ أوّل من تنبّه أو نبّه لذلک الوجه هو الاستاذ الشریفف الطباطبائي بحر العلوم قدّس سرّه اللطیف. و المظنون بالظّنّ القويّ کونه رحمه الله أهلاً لذلک، کما یشهد به حکایاته الشایعة لدی أهل العلم من تشرّفه کثیراً بخدمة الإمام عجّل الله فرجه. فعلیک بالرّجوع إلی ما هو معدّ لجمع مثل هذه الوقایع.
و أحسن ما صنّف في هذا الفنّ ما برز من بعض معاصرینا أدام الله ظلّه العالی.»
آنگاه در حاشیه نوشته است: «آقای حاجی میرزا حسین النوری».
توضیح اینکه در این مطلب، به کتاب «الجنة المأوی» نوشته محدث نوری اشاره کرده است، کتابی که محدث نوری به عنوان مستدرک باب تشرفات بحارالانوار نوشته و در چاپ جدید بحار، ضمیمۀ مجلد ۵۳ بحار چاپ شده است. نکته نقل شده از سید بحر العلوم در آخرین صفحات این کتاب است که ضمن پاسخ به پرسشی در باب امکان ارتباط با حضرت بقیة الله ارواحنا فداه، از علامه بحر العلوم نقل می‌کند.
نکات قابل استفاده از این کتاب بیش از این است. امید است این یادداشت، پژوهشگری را به تحقیق متن این کتاب و پژوهش در شرح حال نویسنده عالم آن بر انگیزد.

[۳]

فهرست خودنوشت تألیفات نویسنده چنین است:
۱. تعلیقة علی فرائد الشیخ المعروف بالرسائل، المشحونة لأوائل الدلائل، لأکثر رموز ما أودع فیها من المسائل، إلی دواخر دلیل الإنسداد، متعرّضاً فیها غالباً لتوضیح إشارات تعلیقة الأستاذ علی وجه الإیجاز و الإقتصار.
۲. و رسالة مستقلّة في عُمد مسائل حجیة المظنة
۳. و وجیزة فی ما یتعلّق بمصادیق أقرب الطرق و أضبطها و بیان مراتبها و درجات أنواعها مستبعا لما اخترته فی الأصول العلمیة و ما هو المعیار فی علاج تعارض الأدلّة.
۴. و وجیزة أخری فی مسئلة تقلید الأعلم.
۵. و رسالة فی بیان دلیل وجب الإطاعة و تفصیل مراتب العبودیّة مستتبعاً لإشکال أخذ القربة فی المأمور به.
۶. و رسالة فی المفهوم و المنطوق، متضمّنة لحجیّة مفهوم الشرط و غیره من المفاهیم.
۷. و رسالة فی الطلب و الإرادة.
۸. و رسالة فی الاستصحاب، لم یتمّ.
۹. و اجزاء متفرّقة فی مسئلة البرائة.
۱۰. و رسالة فی مسئلة الإجماع المنقول و فیها تحقیقات شریفة.
۱۱. و رسالة فی مسئلة الشهرة و فیها مطالب نفیسة.
۱۲. و رسالة فی مسئلة مقدّمة الواجب.
۱۳. و رسالة فی مسئلة اجتماع الأمر و النهي.
۱۴. و رسالة فی اقتضاء النهي فی العبادات الفساد.
۱۵. و رسالة فی قاعدة الحکومة و الورود.
۱۶. و رسالة فی بحث التعادل و التراجیح.
۱۷. و رسالة فی مسئلة التجزّي فی الإجتهاد. صارت مفقودة.
۱۸. و رسالة فی تحقیق مدلول صیغة الأمر.
۱۹. و رسالة فی مسئلة المشتقّ و فیها فوائد جلیلة.
۲۰. و فوائد فی کثیر من الدقائق المتعلّقة بمباحث الألفاظ.
۲۱. و رسالة فی الأحکام العقلیّة و قاعدة الملازمة علی سبیل الإیجاز.
۲۲. و وجیزة فیها مطالب منیفة متعلّقة بمسئلة الحسن و القُبح.
۲۳. و رسالة فی الفرق بین الحکم الواقعي الأوّلي و الثّانويّ و الظاهريّ الشرعيّ و العقليّ.
۲۴. و مختصر فی الأحکام المتعلّقة بمرحلة الإمتثال.
۲۵. و مختصر في بیان مراتب الحکم العقليّ و تحقیق موضوعه الأوّلي.
۲۶. و فذلکة في مهمّات مسئلة المطلق و المقیّد، و فیها فوائد نافعة.
هذا کلّه في ما یتعلّق بفنّ الأصول.
و أمّا ما حرّرته فی المسائل الفقهیّة، فهي هذه:
۲۷. بعض مباحث الطهارة.
۲۸. و جمّ غفیر من مسائل المعاملات.
۲۹. تعلیقات علی کثیر من مباحث الصلوة من الإرشاد.
۳۰. رسالة في ما یتیمّم به قد تعرّضنا فیها لأکثر ما أودعها الأستاذ دام ظلّه في رسالته المعمولة في هذه المسئلة.
۳۱. رسالة فی الشّکّ بین الإمام و المأموم في عدد الرکعات.
۳۲. رسالة في عُمَد مسائل الجماعة.
۳۳. رسالة في التصرّف في ما له ارتباط بالغیر، مشتملة علی نفایس جلیلة.
۳۴. رسالة في مسئلة ولایة الحاکم الشّرعي.
۳۵. اجزاء کثیرة متعلّقة بأهمّ مباحث القضاء و الشّهادة.
۳۶. رسالة فی الرّضاع.
۳۷. أوراق فیها بعض ما یتعلّق بقاعدة الضمان و قاعدة الصّلح. صارت مفقودة.

 زیرنویس:

 زیرنویس:

 زیرنویس:
پنجشنبه ۱۶ فروردين ۱۳۹۷ ساعت ۸:۲۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت