آخرین نوشته ها
آمار بازدید
مقدمه
این نامه را آیة الله شیخ رضا امینی نجفی در تاریخ ۱۰ ربیع الثانی ۱۳۸۷ قمری به شیخ محمدباقر بوخمسین احسائی نوشته و گزارشی از مکتبة الامام امیرالمؤمنین علیه السلام در نجف را برایش نوشته است. عکس آن برای نخستین بار در کانال تلگرامی شیخ محمدعلی الحرز عرضه شده و بازخوانی آن در این یادداشت ارائه می‌شود.
در بارۀ نامه و سند مهم چند نکته به اختصار گفتنی است.
۱. در یک نگاه دقیق می‌توان چند مرحله در تاریخ کتابخانه امیرالمؤمنین علیه السلام برشمرد که نخستین مرحله، از آغاز تأسیس تا زمان رحلت مؤسس آن (سال ۱۳۹۰ قمری) است. این سند مهم به آخرین سالهای این مرحله تعلّق دارد.
۲. این سند بخشی از اهداف کتابخانه برای توسعه را نشان می‌دهد؛ اهدافی که با رحلت مؤسس فقید آن علامه امینی و اخراج فرزندان ایشان از عراق عملی نشد؛ و دریغا که پس از گذشت بیش از نیم قرن هنوز عملی نشده است. به دلایلی که در این مختصر نگنجد.
۳. این سند، نقش محوری نویسندۀ فقید نامه را در کنار مؤسس بزرگوار نشان می‌دهد که چگونه در روزآمدیِ این مرکز مهم علمی – پژوهشی – فرهنگی می‌کوشیده و رنج سفرهایی دشوار را بر خود می‌خریده است. از این تجربه باید امروز درسی جدّی گرفت، یعنی در دوره‌ای که به مدد سفرهای مجازی به خوبی می‌توان در جهت روزآمدی یک مجموعه علمی بهره برد. غفلت از این امکان پر سود و کم هزینه هیچ توجیهی ندارد.
۴. یکی از بایسته‌های پژوهشی جدّی و مهم، تدوین و نگارش تاریخ تحلیلی مکتبة الامام امیرالمؤمنین علیه السلام در نجف و نقش آن در حیات علمی و پژوهشی و فرهنگی عراق و کلّ دنیای شیعه در چند دهۀ اخیر است که خود، بخشی از تاریخ تحلیلی علامه امینی نیز به شمار می‌آید.
غفلت از این ضرورت جدّی در حالی است که بخشی از منابع چنین تاریخ تحلیلی که به آسانی در اختیار ماست، به تدریج از دسترس ما خارج می‌شود و اطلاعات ناب و بیمانندی در این زمینه را از دست می‌دهیم. مثلاً یکی از افراد مطّلع در زمینۀ زندگی علامه امینی و تاریخ کتابخانه – دست کم در مرحلۀ تأسیس – مرحوم حاج محمد ناصر فانی بود که دو سه هفته پیش در تهران درگذشت. رحمة الله علیه. و بسا فرصتهایی مانند آن که از دست رفته است.
۵. یکی از منابع مکتوب مفید و پرنکته در زمینۀ این کتابخانۀ عظیم، رساله دانشگاهی ایلاف صاحب تکی است که در دانشگاه کوفه دفاع شده و نه تنها ارزش چاپ به شکل کتاب دارد، بلکه حتی برای ترجمه به زبان فارسی مفید است.
فراموش نکنیم که در دنیای امروز، یکی از ارکان تعامل فرهنگی، تکیه منطقی و بدور از توهّم بر پیشینۀ علمی و تبیین آن است؛ ضرورتی که ما کمتر به آن توجّه داریم و بارها پیامد منفی این بی توجهی را دیده‌ایم، ولی اراده‌ای برای درس عبرت گرفتن دیده نمی‌شود.
۶. پاداش معنوی بازنشر و بازخوانی این سند تاریخی را به روح بلند مرحوم حاج محمد ناصر فانی تقدیم می‌کنم که در طول عمر خود، از هیچ خدمتی به مرحوم علامه امینی و اهداف بلندش کوتاهی نکرد و خود، یکی از دست پروردگان آن عالم فقید بود که با عمل به آموزه‌های علویِ مرحوم امینی و یادآوری زبانیِ آنها، یاد ایشان را تازه و زنده نگاه می‌داشت. امید که بر خوان احسان مولایش امام عصر عجل الله تعالی فرجه مهمان باشد.

متن نامه

۱۰ ربیع الثانی ۱۳۸۷
النجف الأشرف
العراق
سماحة العلّامة الحجّة الشیخ محمد باقر بوخمسین، المحترم
سلام علیکم و رحمة الله و برکاته
سؤالي عن صحّتکم راجیاً أن تکونوا و العائلة المحترمة في خیر و عافیة تشملکم العنایة الإلهیة مقرونة بالخیر و الهناء.
أخی العزیز و سیّدي الجلیل
زرت کتابکم الکریم المؤرّخ ۲/۳/۸۷ و قبّلتُ تلک الأسطر المنمّقة بتلک الأنامل الکریمة الطاهرة. و أعدت الکرّة مرّة بعد أخری لزیارتها. و لقد هاجت بي الذکریّات السالفة و الأیّام و اللّیالي الحلوة الّتي قضیتها في ظلّ اخوتک الصادقة. و لقد أصبحت أمام أمر واقع و علی علم من قصوری تجاه خلقک السامي و خجل من تسامحي في رسائلي و انقطاعها عنک بمثل هذه المدّة.
و الآن لم أجد شفیعاً أقدّمه بین یدیک أعلی و آعزّ من خلقک الرّفیع و نبلک. فأقدّمه معتذراً إلیک ممّا بدی، راجیاً أن تکون عواطفک السّامیة و رسائلک الکریمة دوماً و أبداً سلوة خاطري و أنس وحدتي و حدیثي مع حبیب قلبي الّذي لا أنساه. حفظک الله و رعاک، و أقرّ ناظري بلقیاک.
حبیب فؤادي
غیر خافِ علیک أمر مکتبة الامام أمیرالمؤمنین علیه السلام العامّة و أنت ممن آزرها في بدء تأسیسها و شدّ کیانها. فقد تطوّرت المؤسّسة هذه و کتب المولی جلّ شأنه لها التوسّع حتی أخذت تسیر في رکب المکتبات العالمیة الکبری.
و الآن بلغ مجموع کتبها ثلاثة و ثلاثون ألف مجلّداً من بینها کمّیة من أنفس الآثار الاسلامیّة المخطوطة، و مجموعة من نوادر الکتب جری تصویرها من مکتبات سوریا و مصر و انجلترا.
و نحن الیوم نعدّ العدة لتوسیع بنایتها، فقد تمّ استملاک أکثر من ألف و سبعمائة متراً من الأرض لإنشاء بنایة خاصّة بالکتب المطبوعة تحوي علی مخزن للکتب سعة مائة ألف مجلّداً، و قاعة للمطالعة تسع لثلاثمائة مطالعاً و قاعة خاصّة بالمؤلّفین و الباحثین، و بنایة أخری تخصّ لضیافة الواردین للبحث و التنقیب من خارج هذه المدینة المقدّسة.
و نظراً للواجب الملقا علی عاتقي من أدارة شؤون هذه المکتبة الداخلیّة و الخارجیّة و توجیه سیرها و تنظیم عملها فقد أخذ منّي جلّ وقتي و لم یدع لي فرصة للتوصّل إلی أعمالي الخاصّة. و هذا هو السبب الوحید في تأخّر رسائلي عنک.
و إلی جانب کلّ هذا کثرة أسفاري و توالیها إلی الهند و ترکیا و لبنان و سوریا للتزوّد من مناهج مکتباتها العامّة. و سوف أقوم بعد ثلاثة أیّام بزیارة إلی ترکیا و لبنان و سوریا تستغرق قرابة شهرین.
و إنّني علی یقین من أنّک ستقبل عذر هذا المقصّر، و سوف یکون لک الفضل بعدم انقطاع أخبارک السارّة عنّي حتّی یمنّ عليّ المولی عزّ اسمه بزیارة طلعتک البهیّة و تقبیل أناملک الشریفة، و ما ذالک علی الله بعزیز.
أمّا بخصوص التخمیس الذي عثرتم علیه لقصیدة بانت سعاد و عدم معرفة ناظمها فقد خمّس القصیدة هذه أمّة کبیرة من الشعراء، فالرّجاء إرسال بعض الأبیات من التّخمیس المذکور لیتبنی لنا عرفان ناظمها. والأفضل ذکر أبیات من الأوّل و آخر ما عندکم و شیئاً یسیراً من وسط القصیدة.
ختاماً أجدّد شکري لکم و أبلّغکم أسمی تحیّات حضرة مولاي الوالد و الأخ الشیخ محمدهادی تیمّناً لکم و لأخونا الحسن و إخوته الغرّ المیامین و لسائر الأسرة الکریمة الهناء و السؤدد و تقبلوا فائق التحیة.
المخلص
رضا الأمیني


 زیرنویس:

 زیرنویس:
سه شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۲۹
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت