آخرین نوشته ها
آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۷۷٫۴۸۴ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۵ نفر
تعداد یادداشت ها : ۱۹۸
بازدید از این یادداشت : ۵۱

پر بازدیدترین یادداشت ها :
مسند، گونه‌ای از کتاب حدیثی است که در آن، «احادیث نقل شده از یک راوی در کنار هم و با محوریت او گردآوری می‌شوند... کتاب تحف العقول [نوشته ابن شعبه حرانی در قرن چهارم] را می‌توان نمونه‌ای از مسند نویسی شیعی بر شمرد... عیون اخبار الرضا علیه السلام [نوشته شیخ صدوق در قرن چهارم] نیز نمونه‌ای از مسند نویسی است...» 1 طباطبایی، سید محمد کاظم. تاریخ حدیث شیعه، ج 2، عصر غیبت. قم: پژوهشگاه قرآن و حدیث، 1396، ص 35.
در باره مسندنویسی پژوهش‌هایی سامان یافته که تاریخچه این گونه حدیث نگاری و انواع مسندها را نشان می‌دهد.2 از جمله: طباطبایی، سید محمد کاظم. مسند نویسی در تاریخ حدیث. قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1377؛ مختاری، علی. مقاله مسند و مسند نویسی. علوم حدیث، شماره 4 ، ص 44.
عالم محقق معاصر مرحوم استاد عزیز الله عطاردی (5 آذر 1307 – 3 مرداد 1393) به این شیوۀ حدیث نگاری توجهی شایان نشان داد.3 در بارۀ ایشان بنگرید: طالعی، عبدالحسین. عطارد دانش. تهران: کتابخانه مجلس، 1390؛ حکیم، سید محمد حسین. یادنامۀ استاد عزیز الله عطاردی. تهران: خانه کتاب، 1393. وی 12 عنوان مسند معصومان و یک عنوان مسند عبدالعظیم حسنی را در حدود 70 جلد نوشت. برخی از این عناوین در دهها مجلد عرضه شده‌اند، مانند: مسند الامام امیرالمؤمنین علیه السلام در 27 جلد و مسند الامام الصادق علیه السلام در 22 جلد. و بقیه عناوین در یک تا 5 جلد تدوین شده‌اند. 4 در بارۀ این مسندها بنگرید به گزارش مؤلف در زندگی نامه خودنوشت (روایت عشق) ص 379 – 387. نیز: رحمان ستایش، محمد کاظم. نیم نگاهی به مسانید اهل بیت. در مجموعه: گرامی نامه عطاردی، ج 1، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، 1385، ج 1 ص 177 – 198.
عطاردی چنانکه خود در زندگی نامۀ خودنوشت می‌گوید، این جهاد علمی را از سال 1345 با نگارش مسند الامام الرضا علیه السلام آغاز کرد و تا اواخر عمر خود، نزدیک به نیم قرن به آن اشتغال داشت. 5 عطاردی، عزیز الله. روایت عشق (زندگی نامه خودنوشت). تهران: عطارد، 1387، ص 379.
مسند الامام العسکری علیه السلام که در این گفتار معرفی می‌شود، یکی از این سلسله کتابهای ارزشمند است که به عنوان کتاب مرجع ماندگار در زمینۀ شناخت امام حسن عسکری علیه السلام در آینۀ کلمات و شاگردانش به کار می‌آید.
ساختار این مسند، همچون دیگر مسندهای مرحوم آیت الله عطاردی است و این روشمندی آن فقید در نگارش این کتابهای مرجع را نشان می‌دهد؛ آثاری که بدون دستیار و بدون حامی مالی و بدون وابستگی سازمانی، یک تنه می‌نوشت و نمونه خوانی و چاپ و نشر آنها را خود بر عهده می‌گرفت. او خود می‌نویسد:
«تا کنون همه کارها را شخصاً انجام داده‌ام. تمام مصادر و منابع را خودم تحقیق و بررسی نموده و فیش‌ها را استخراج و مرتب نموده‌ام». 6 گرامی نامه استاد عطاردی، ج 1 ص 44.
مسند الامام العسکری علیه السلام نخستین بار توسط کنگره جهانی امام رضا علیه السلام به سال 1410 قمری در 372 صفحه منتشر شد. پس از آن نیز چند بار دیگر به بازار نشر عرضه شده، از جمله توسط دار الصفوة، بیروت، 1413 ق. / 1993 م.
باری، این مسند سه فصل کلی دارد:
فصل اول، زندگی نامۀ مستند امام عسکری علیه السلام از ولادت تا شهادت، و رویدادهای مرتبط با خلفای معاصر و...
فصل دوم، احادیث روایت شده از امام عسکری علیه السلام که بدنۀ اصلی کتاب را تشکیل می‌دهد. در موضوعهای: توحید، امامت، احکام فقهی، سنن و آداب، تفسیر قرآن، مناظرات، اخلاق و...
فصل سوم، معجم راویانی است که از آن امام همام روایت کرده‌اند که نام 149 تن در اینجا آمده است، همراه با نشانی برخی از احادیث آنها. اهمیت این عدد از آنجا روشن می‌شود که حضرتش در 28 سالگی به دست خلیفۀ عباسی مسموم و شهید شد و بیشتر عمر خود را در محاصرۀ عباسیان گذراند، و ارتباط با ایشان را بسیار محدود و دشوار کرده بودند.
این کتاب، تماماً متکی به نقل‌های دست اول از منابع حدیثی و رجالی و تاریخی است، لذا به زبان عربی نوشته شده است.
با توجه به فقر منابع اطلاعاتی مستند و معتبر در زمینۀ امام عسکری علیه السلام، جا دارد به زبان فارسی ترجمه و منتشر شود تا راه را بر پژوهش‌های مرتبط با امام عسکری علیه السلام هموار سازد.


این یادداشت ابتدا در سایت خبرگزاری کتاب (ایبنا) منتشر شده بود.

۱. طباطبایی، سید محمد کاظم. تاریخ حدیث شیعه، ج ۲، عصر غیبت. قم: پژوهشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۶، ص ۳۵.
۲. از جمله: طباطبایی، سید محمد کاظم. مسند نویسی در تاریخ حدیث. قم: دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۷؛ مختاری، علی. مقاله مسند و مسند نویسی. علوم حدیث، شماره ۴ ، ص ۴۴.
۳. در بارۀ ایشان بنگرید: طالعی، عبدالحسین. عطارد دانش. تهران: کتابخانه مجلس، ۱۳۹۰؛ حکیم، سید محمد حسین. یادنامۀ استاد عزیز الله عطاردی. تهران: خانه کتاب، ۱۳۹۳.
۴. در بارۀ این مسندها بنگرید به گزارش مؤلف در زندگی نامه خودنوشت (روایت عشق) ص ۳۷۹ – ۳۸۷. نیز: رحمان ستایش، محمد کاظم. نیم نگاهی به مسانید اهل بیت. در مجموعه: گرامی نامه عطاردی، ج ۱، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، ۱۳۸۵، ج ۱ ص ۱۷۷ – ۱۹۸.
۵. عطاردی، عزیز الله. روایت عشق (زندگی نامه خودنوشت). تهران: عطارد، ۱۳۸۷، ص ۳۷۹.
۶. گرامی نامه استاد عطاردی، ج ۱ ص ۴۴.
خبرگزاری کتاب (ایبنا)
دوشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۰ ساعت ۱۰:۰۵
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت